Herakleia Salbace Antik Kenti, Denizli’nin Tavas ilçesinde Vakıf köyü sınırları içinde yer almaktadır. Kentin ne zaman kurulduğu tam olarak bilinmemektedir. Ancak kentte ele geçen sikkelerin en erken tarihlisi MÖ 1. yüzyıldan daha geriye gitmediği için kentin Helenistik dönemde kurulduğu düşünülmektedir.

Antik dönemde Karia Bölgesi sınırlarında yer alan Herakleia Salbace, Roma dönemi öncesi yönetim birliği olarak Alabanda Conventusu’na, Roma döneminde ise Aphrodisias yönetim birliğine dahil olmuştur. Bizans döneminde MS 5. yüzyılda tüm bölge kentlerinde olduğu gibi etrafı sur duvarıyla çevrilmiştir. Bizans döneminden sonra, 12. yüzyıldan itibaren ise bölge Türklerin eline geçmiştir.

Herakles adına kurulmuş olan kentin yönetim alanı, Aphrodisias’a komşu olarak küçük Timelos Nehri tarafından sınırlandırılmıştır. Bu nedenle hem Aphrodisias’ın hem de Herakleia’nın nehir tanrısı Timelos’tur. Bu tanrı her iki kentin de Roma dönemi sikkeleri üzerinde gösterilmiştir. Kentin adı ise sikkeler üzerinde Herakleton olarak geçmektedir.

Antik dönemde Denizli çevresinde yer alan kentlerde tıp bir bilim dalı olarak kabul edilmiştir. Yazıtlardan ve antik kaynaklardan edinilen bilgilere göre Herakleia Salbace'de de tıp bilimi oldukça gelişmiştir. Kent, güç tanrısı Herakles adına kurulmuş olmasına rağmen kentin baş tanrısı Asklepios ve karısı Hygeia’dır. Kentte bulunan kabartmalar ve heykeller üzerinde Sağlık Tanrısı Asklepios ve karısının sıkça betimlenmiş olduğu görülür.

Kentte bir tıp okulu kurulmuştur ve burada antik dünyanın en meşhur hekimleri yetiştirilmiştir. Özellikle aynı aileden olan doktorlar, Roma imparatorları Trajanus (MS 98-117), Marcus Aurelius (MS 161-180) ve Lucus Verus (MS 161-169)’un baş hekimliklerini yapmıştır. Yazıtlardan elde edilen bilgilere göre İmparator Trajanus’un doktoru ve danışmanı Titus Statilius Kriton’dur. Yine kentte ele geçen bir yazıtta MS 50 yıllarında Archelaos’un önemli bir tıp doktoru olduğu yazmaktadır. Roma İmparatoru Antoninus Pius (MS 138-161) ve Marcus Aurelius’un (MS 161-180) doktoru Damokrates’tir. Lucus Verus (MS 161-169) döneminde baş hekim Statilius Attalos’tur. Kentte yetişen ve yazıtlarda adı geçen diğer bir önemli doktor ise Diogenianost’tur.

Bugün antik kentin bir kısmının üzerinde köy yerleşimi olması sebebiyle fazlaca bir kalıntı göze çarpmamaktadır. Buna rağmen kentin sur duvarlarını, stadyumunu, tanımlanamayan bazı yapılarını ve etrafa dağılmış bazı mimari parçaları görmek mümkündür. Antik kentte ele geçen Sağlık Tanrıçası Hygeia heykeli, Zeus Ktesios Patrios (çobanların koruyucu babası kabartması ve heykel torsoları gibi mermer eserler, Hierapolis (Pamukkale) Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

Kaynak: Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Denizli Gezilecek Yerler